İş Güvenliği Mevzuatı: İskele ve Kenar Koruma Zorunlulukları
Türkiye'de iş güvenliği mevzuatı, şantiyelerde iskele kullanımı ve kenar koruma uygulamaları konusunda net kurallar koyar. Bu kuralları bilmemek veya uygulamamak hem can güvenliğini tehlikeye atar hem de ağır cezai yaptırımlara yol açar.
Temel Mevzuat
Türkiye'deki tüm iş güvenliği düzenlemelerinin temel çerçevesini oluşturur. İşverenlerin çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğunu belirtir.
İnşaat şantiyelerinde uygulanacak iş güvenliği kurallarını detaylandırır. İskele, kenar koruma, düşme önleme ve kişisel koruyucu ekipman gereksinimlerini kapsar.
Avrupa standardı olup Türkiye'de de TSE tarafından kabul edilmiştir. Kenar koruma sistemlerinin tasarım, performans ve test gereksinimlerini belirler.
Kenar Koruma Zorunluluğu
Mevzuata göre, yüksekliği 2 metreyi aşan her çalışma alanında düşmeye karşı koruma önlemi alınması zorunludur. Bu önlemler sırasıyla:
- Toplu koruma (öncelikli): Geçici kenar koruma sistemleri, güvenlik ağları
- Kişisel koruma (ikincil): Emniyet kemeri, yaşam hattı
Toplu koruma önlemleri her zaman kişisel korumadan önce gelir. Yani geçici kenar koruma sistemi kurulabiliyorsa, sadece emniyet kemeri kullanmak yeterli değildir.
İskele Kurulum Kuralları
Şantiyelerde iskele kurulumu için mevzuatın belirlediği temel kurallar:
- İskele projesi yetkili mühendis tarafından hazırlanmalı
- Kurulum ve söküm eğitimli personel tarafından yapılmalı
- İskele malzemeleri standartlara uygun olmalı (TSE belgeli)
- Platform genişliği en az 60 cm olmalı
- İskele platformunda korkuluk sistemi bulunmalı (en az 100 cm)
- İskele zemine sağlam şekilde bağlanmalı
- Periyodik kontroller yapılmalı (her vardiyadan önce görsel kontrol)
Denetim ve Cezalar
İş güvenliği kurallarına uymayan işverenler 2026 yılı itibarıyla tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre 50.000 TL'den 500.000 TL'ye kadar idari para cezasına çarptırılabilir. Ölümlü iş kazası durumunda cezai sorumluluk da doğar.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişleri şantiyeleri habersiz denetleyebilir. Denetimde bakılan başlıca konular:
- Kenar koruma sistemlerinin varlığı ve standardı
- İskele projesinin bulunması
- Çalışanların kişisel koruyucu ekipman kullanımı
- İş güvenliği eğitimlerinin verilmiş olması
- Risk değerlendirmesinin yapılmış olması
İş Kazası Durumunda Sorumluluk
Yüksekten düşme kazası yaşandığında, yeterli koruma önlemi alınmamışsa:
- İşveren: İdari para cezası + tazminat + cezai sorumluluk
- Şantiye şefi: Cezai sorumluluk (bilinçli taksir)
- İSG uzmanı: Sorumluluk payı
TSE belgeli, standartlara uygun geçici kenar koruma sistemi kullanılması, hem can güvenliğini sağlar hem de olası bir denetim veya kaza durumunda yasal yükümlülüklerin yerine getirildiğini kanıtlar.
Doğru Uygulama İçin Kontrol Listesi
- 2 metre üzeri tüm kenarlar koruma altına alındı mı?
- Kenar koruma sistemi TSE belgeli mi (TS EN 13374)?
- Koruma yüksekliği en az 100 cm mi?
- Ara kayıt ve ayak koruma mevcut mu?
- Montaj sağlam mı, bağlantı noktaları kontrol edildi mi?
- Hasarlı veya deforme olmuş parça var mı?
- Merdiven boşlukları korunuyor mu?
- Çalışanlara eğitim verildi mi?
Mevzuata Uygun Çözüm
EDGUARDX TS EN 13374 A Sınıfı TSE belgeli geçici kenar koruma sistemi. Denetim geçen, standartlara uygun çözüm.
Teklif Alın →